 |
Koffie groeit in bessen aan een struik. De eigenlijke koffiebonen zitten als tweelingen in hun bes. Pas na 5 jaar levert een koffieplant zijn eerste vruchten af. Dan oogst men ongeveer 2,5 kg bessen per struik. Wat een halve kilo gebrande bonen oplevert. Amper genoeg om een 40-tal koppen koffie van te maken. Kan je je inbeelden hoeveel struiken er nodig zijn om de honderden miljoenen koffiedrinkers ter wereld tevreden te stellen? Bovendien is de koffiestruik een bijzonder gevoelige plant, die maar op bepaalde plaatsen groeit en van vele handen een goede verzorging vraagt. Wereldwijd zijn er ongeveer 25 miljoen mensen actief om koffie van de plant tot een lekkere drank in de kop te krijgen. Koffie is na olie het belangrijkste handelsproduct ter wereld.
Het woord koffie is afkomstig van het Arabische woord gawha . Koffie werd in de 17e eeuw vanuit Arabië via Turkije in Europa geïntroduceerd. Het woord koffie is niet eenduidig; het omvat de koffieplant zelf, de zaden van de koffieplant, al dan niet geroosterde bonen, gemalen poeder van gebrande koffiebonen, als de daar van gemaakte drank.
In Arabië was koffie drinken aan het eind van de 15e eeuw een dagelijks ritueel dat deel uitmaakte van de samenleving. Arabieren worden dan ook beschouwd als de eerste koffiedrinkers. Koffie is nu wereldwijd een zeer populaire drank, die gewaardeerd wordt om de smaak en de stimulerende werking. Nederlanders drinken jaarlijks circa 140 liter koffie. Dat is ongeveer 3 kopjes per dag. Met deze hoeveel-heid koffie per jaar behoren Nederlanders tot de 'enthousiaste koffiedrinkers'. Alleen de Finnen, Noren, Zweden, Denen, Oostenrijkers en Zwitsers blijven ons nog voor. Nederlanders drinken vooral filterkoffie, maar de populariteit van espresso, cappuccino zijn de laatste jaren fors toegenomen.
Alle koffielanden liggen tussen de keerkringen rond de evenaar: de Kreefts- en de Steenbokskeerkring. Koffie houdt immers van een specifiek klimaat: een milde temperatuur tussen 20° en 25°C en geen te felle zon. Daarom worden vaak schaduwbomen met grote bladeren tussen de koffiestruiken geplant. Een koffiestruik is erg gevoelig voor temperatuur schommelingen en heeft elk jaar 1,5 tot 2 meter neerslag nodig. Koffie is een natuurproduct. De ligging van de plantage, de hoogte waarop de koffie geteeld wordt, het weer, de zorg die hij al dan niet krijgt, ... dat allemaal beïnvloedt de smaak van de koffiebonen die geoogst worden.
Arabica
Is de oorspronkelijke koffiesoort uit Abessinië, die door de Arabieren de wereld rond verspreid werd. Arabica struiken zijn delicate, veeleisende planten, die in plantages geteeld worden op de bergflanken, vooral in Midden- en Zuid-Amerika en in Oost-Afrika. Hoe hoger de koffie groeit, des te fijner van smaak is hij. Onder Arabica-koffies vind je de lekkerste koffies. De bonen zijn ovaal en relatief groot, met een opvallende nerf. Arabica koffie omvat ongeveer 75% van de wereldproductie.
Robusta
De naam zegt het zelf. De plant is robuuster en beter bestand tegen tropische klimaatsomstandigheden. Waar de Arabica niet graag vertoeft, wil de Robusta plant wél groeien: in lager gelegen, warmere streken, vooral in West-Afrika en Zuid-Oost Azië. De opbrengst per struik ligt gewoonlijk hoger. Hij smaakt pittig tot bitter en heeft ongeveer dubbel zoveel cafeïne als Arabica koffie. Robusta staat voor 25% van de wereldproductie.
Maragogype
Is een Arabica variëteit die uitzonderlijk grote, brede bonen voortbrengt. Die aparte koffie soort ontwikkelde zich oorspronkelijk spontaan in Brazilië in de nabijheid van de stad Maragogipe, ten zuidoosten van Bahia. Nu vind je Maragogype koffiestruiken in heel wat Arabicalanden. Smaakeigenschappen verschillen dan ook volgens bodem en herkomst. In het algemeen is Maragogype een zachte, fijne en aromatische koffie. Omdat de planten veel zorgen vragen en de opbrengst per struik niet zo groot is, worden oude struiken meestal door gewone Arabica soorten vervangen. Zijn faam en de afname in teelt maken de Maragogype vrij duur.
